Betalingsregeling aanvragen: gids voor termijnen bij de Belastingdienst, toeslagen, CJIB en andere schulden

Kun je een schuld in Nederland niet in één keer betalen, dan heeft bijna elke instantie een manier om in termijnen te betalen, en bij de meeste hoef je daar niet eens een reden voor te geven. De ene gemeenschappelijke regel is: vraag de regeling aan voordat de betaaltermijn is verstreken. Na afloop van de termijn kan het ook nog, maar dan zijn de kosten van de aanmaningofficiële aanmaning om te betalen en een eventuele verhogingde boete wordt hoger · Elke aanmaning die onbetaald blijft, maakt de CJIB-boete groter al toegevoegd.

Hieronder gaan we de meest voorkomende schuldeisers een voor een langs. Eerst drie principes die overal gelden.

Drie principes die bij elke aanvraag gelden

1. Vraag het schriftelijk aan en bewaar bewijs. Ook als je telefonisch iets afspreekt, stuur daarna een kort e-mailtje of berichtje: "Op deze datum hebben we telefonisch deze regeling besproken." In een invorderingsdossier telt wat je hebt gezegd niet, wat je hebt geschreven wel.
2. Stel een bedrag voor dat je vol kunt houden. Een regeling die één keer misgaat, is duurder dan helemaal geen regeling: de meeste instanties geven minder makkelijk een tweede kans. 50 euro per maand die je elke maand betaalt, is beter dan 150 euro per maand die na drie maanden vastloopt.
3. Reken ook rente mee. Bij overheidsinstanties komt er bij een betalingsregelingafspraak om in termijnen te betalen meestal invorderingsrenterente over een openstaande schuld bij. Begin 2026 is dat 4,3 procent. Daarom zijn kortere regelingen goedkoper.

Belastingdienst: 12 maanden, 20 euro, formulier met DigiD

Voor belastingschuld bestaat sinds 1 juli 2026 een standaardregeling voor particulieren:

Regel	Waarde
Maximale looptijd	12 maanden, gelijke termijnen per maand
Laagste termijn	20 euro per maand
Inkomenstoets	Geen; er wordt niet naar je betaalcapaciteit gekeken
Aanvraag	Formulier "Verzoek betalingsregelingafspraak om in termijnen te betalen voor particulieren", met DigiD; kan ook telefonisch
Rente	Invorderingsrenterente over een openstaande schuld loopt over de resterende schuld

De regeling dekt alle aanslagen die op het moment van de aanvraag openstaan; de voorlopige aanslag van het lopende jaar en aanslagen die al zijn uitgesteld vanwege bezwaar vallen erbuiten. Voor een nieuwe aanslag die na goedkeuring van de regeling binnenkomt, is een aparte aanvraag nodig.

Is de schuld te groot om in 12 maanden af te lossen, of wijst de Belastingdienst de standaardregeling af (schuld boven 100.000 euro, herhaalde betalingsproblemen), dan kun je een maatwerkregelingregeling op maat · Wordt gemaakt op basis van je inkomen als de standaardregeling niet volstaat aanvragen, waarbij naar je inkomen en uitgaven wordt gekeken. Daarvoor zijn bewijsstukken van je inkomen en uitgaven nodig.

Verwacht je een belastingteruggave: die wordt verrekend met een openstaande schuld. Een betalingsregelingafspraak om in termijnen te betalen verandert daar niets aan.

Dienst Toeslagen: 24 maanden automatisch, persoonlijke regeling op aanvraag

Bij het terugbetalen van een toeslag is er niet eens een formulier nodig om een regeling aan te vragen. Maak je binnen 6 weken na de datum op de brief het eerste maandbedrag over, dan start de standaardregeling van 24 maanden vanzelf; de laagste termijn is 20 euro.

Maakt zelfs dat bedrag het lastig om rond te komen, dan vraag je een persoonlijke betalingsregelingregeling op basis van je eigen inkomen · De regeling met een lager termijnbedrag die Dienst Toeslagen berekent aan de hand van je inkomen aan: Dienst Toeslagen berekent je betalingscapaciteitwat je overhoudt om af te lossen · Je netto-inkomen min de vaste lasten, stelt een lager bedrag per maand vast en int na 24 maanden netjes betalen de rest niet meer. Zolang de aanvraag in behandeling is, wordt er niets van je gevraagd. De details hebben we uitgelegd in de tekst over toeslag terugbetalen.

CJIB: vraag het aan voordat de boete groeit

Bij verkeersboetes en andere vorderingen van het CJIB vraag je een regeling aan via Mijn CJIB met DigiD, of telefonisch; bewijsstukken hoef je niet te overleggen. De looptijd hangt af van de hoogte van de boete: tot 120 euro 3 maanden, tot 300 euro 6 maanden, tot 1.250 euro 12 maanden en bij de hoogste bedragen tot 36 maanden. De ondergrens is nu 75 euro; het CJIB heeft voorgesteld die grens te verlagen, controleer de actuele stand op cjib.nl.

Timing is hier belangrijker dan bij wie dan ook. Verstrijkt de betaaltermijn, dan gaat de boete omhoog (verhogingde boete wordt hoger · Elke aanmaning die onbetaald blijft, maakt de CJIB-boete groter) en elke verhogingde boete wordt hoger · Elke aanmaning die onbetaald blijft, maakt de CJIB-boete groter blijft staan; een kleine boete kan na twee verhogingen meer dan het dubbele worden. Sinds 1 juli 2026 komt er voor de eerste verhogingde boete wordt hoger · Elke aanmaning die onbetaald blijft, maakt de CJIB-boete groter een gratis herinneringsbrief, met 2 weken extra tijd. Die herinnering is het laatste goedkope moment om een regeling aan te vragen.

Gemeente, zorgverzekering, DUO, huur

Gemeentelijke belastingen. De meeste gemeenten verdelen het bedrag met een automatische incasso al over de maanden; een aparte regeling is dan niet nodig. Is je inkomen laag, dan is niet een regeling maar kwijtscheldingkwijtschelding van de schuld de juiste weg; dat is een apart formulier.

Zorgverzekering. Loopt de premieschuld op tot 6 maanden, dan meldt de verzekeraar je bij het CAK en ga je een hogere bestuursrechtelijke premie betalen (wanbetalersregelingregeling voor wanbetalers · Na 6 maanden premieschuld komt het CAK in beeld, met een duurdere premie). Voordat je die grens bereikt, is een regeling met de verzekeraar bijna altijd mogelijk, en verzekeraars zijn verplicht dit aan te bieden. Ook na die zes maanden kan er nog een regeling komen; naarmate je die volhoudt, wordt de CAK-registratie weer opgeheven.

DUO. De terugbetaling van studieschuld wordt al aan de hand van je inkomen berekend; is het maandbedrag hoog, dan kun je een draagkrachtmeting aanvragen, waarna het bedrag aan je inkomen wordt aangepast en zelfs op nul kan uitkomen.

Huur en energie. Woningcorporaties en energiebedrijven zijn meestal flexibel over een regeling, omdat een ontruiming of afsluiting ook voor hen duur is. Bij huurschuld is vroeg contact opnemen extra belangrijk: na een bepaalde achterstand is de corporatie verplicht dit bij de gemeente te melden.

Incassobureau en deurwaarder

Is de schuld overgedragen aan een incassobureau of een deurwaarder, dan blijft een regeling mogelijk; doe het voorstel schriftelijk en licht kort je inkomen toe. Ook als de deurwaarder beslag legt, blijft je beslagvrije voet altijd voor jou behouden; een redelijke regeling wordt vaak geaccepteerd omdat die goedkoper is dan de kosten van beslag. De stappen van deze keten vind je in de tekst over brieven bij een schuld.

Wat je schrijft: twee korte voorbeelden

Welke instantie het ook is, de brief bevat vier gegevens: wie je bent en het dossiernummer, hoeveel je kunt betalen, vanaf wanneer, en waarom.

In gewone taal: je legt uit dat je de schuld met dit dossiernummer niet in één keer kunt betalen, noemt je netto-inkomen per maand en stelt voor om vanaf een bepaalde datum elke maand een vast bedrag te betalen tot de schuld is afgelost. Je vraagt om een schriftelijke bevestiging.

Zo ziet de formele brief eruit:

Geachte heer, mevrouw,

Ik kan het bedrag van € [bedrag] met kenmerk [dossiernummer] niet in één keer betalen. Mijn netto-inkomen is € [bedrag] per maand. Ik stel voor om vanaf 1 [maand] elke maand € [bedrag] te betalen, tot de schuld is voldaan. Graag ontvang ik uw schriftelijke bevestiging.

Met vriendelijke groet, [naam, adres, geboortedatum]

Wil je uitstel van betalinguitstel om te betalen · Geen termijnen, maar het hele bedrag in één keer later betalen, dus het hele bedrag in één keer later betalen, vervang dan de tweede zin door "Ik verzoek u om uitstel van betalinguitstel om te betalen · Geen termijnen, maar het hele bedrag in één keer later betalen tot [datum]" en schrijf in één zin waarom je op die datum wel kunt betalen.

Als een regeling ook niet genoeg is

Heb je meerdere schuldeisers en overstijgen de gezamenlijke termijnen je inkomen, dan is het niet vol te houden om overal apart een regeling voor te treffen. De gratis schuldhulpverleninggratis schuldhulp van de gemeente van de gemeente onderhandelt met alle schuldeisers tegelijk, werkt eraan de invordering stil te laten zetten en leidt zo nodig naar een wettelijke regeling (Wsnp). Hoe eerder, hoe beter.

Wat doet Letrin bij deze brieven?

Om een regeling te kunnen aanvragen, moet je eerst weten van welke instantie de brief komt, wat het dossiernummer is en wat de einddatum is; die gegevens staan vaak in verschillende hoeken van de brief. Letrin leest de foto en zegt het je in het Nederlands: wie er iets van je wil, hoeveel, tot welke datum en hoe je bij deze instantie een regeling aanvraagt.

Moet je antwoorden, dan stelt Letrin, zoals hierboven, een concept in formeel Nederlands op, met een eenvoudige uitleg ernaast. Voor de einddatum zet hij herinneringen: 7 dagen van tevoren, 2 dagen van tevoren en op de ochtend van de laatste dag.

Om de app te downloaden is de knop hieronder genoeg: er is geen account voor nodig en de eerste uitleg is gratis.

Controleer het op papier

De uitleg helpt, maar is geen juridisch advies. Termijnen, ondergrenzen en rentepercentages verschillen per instantie en per jaar; de geldende regel staat altijd in je eigen brief en op de site van de instantie.

Heb je hulp nodig, dan zijn het Juridisch Loket en de sociaal raadslieden van de gemeente gratis.